Login: 
Hasło: 
 
» Kultura i Historia 
Pseudonim "Ostoja", Yak,
2007-09-11 22:13:44
obrazPPŁK WACŁAW REJMAK PSEUD. "OSTOJA"

Przy drodze Lublin-Warszawa, na granicy gminy Jastków i Garbów znajduje się pomnik żołnierzy AK ppłk. Wacława Rejmaka pseud. „Ostoja”, „Hiszpan” i jego adiutanta por. Mieczysława Kańskiego pseud. „Czeczot”, bestialsko zamordowanych przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa 18 października 1945 roku . Ppłk Wacław Rejmak, lat 28, był dowódcą oddziału KEDYW-u, pierwszym komendantem oddziału partyzanckiego I Batalionu 35. P.P. AK obwodu Łuków w Jacie, okręgu Lublin i ostatnim komendantem obwodu Łuków AK i organizacji Wolność i Niezawisłość. Ten młody człowiek odznaczony Krzyżem Virtuti Militari, trzykrotnie Krzyżem Walecznych i trzykrotnie Krzyżem Zasługi bezsprzecznie zasługuje na to, aby zatrzymać się przy tym pomniku, wiedzieć więcej o tej niezwykłej postaci.

Urodził się 24 września 1917 roku w rodzinie chłopskiej w miejscowości Sporniak pod Lublinem, gdzie w domu dziadków, rodziców matki, spędził pierwsze lata życia. W latach 20. XX w. wraz z rodzicami przeniósł się do nowo wybudowanego domu w Motyczu-Wróblach. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Motyczu, a potem do gimnazjum w Lublinie, gdzie w roku 1934 ukończył Seminarium Nauczycielskie. Wiosną 1939 roku ukończył Szkołę Podchorążych piechoty w Ostrowi Mazowieckiej i rozpoczął służbę wojskową w 19. P.P. we Lwowie. Brał udział w kampanii wrześniowej, a jego szlak bojowy prowadził przez Bydgoszcz, Kutno, Puszczę Kampinoską, Modlin. Walczył w Armii Poznań pod dowództwem gen. T. Kutrzeby. W bojach pod Modlinem został ranny i dostał się do niewoli niemieckiej, skąd udało mu się zbiec, wg innych źródeł został zwolniony, i powrócił do rodzinnego Motycza. Za wyjątkowe męstwo w walce obronnej został odznaczony Krzyżem Walecznych i Krzyżem Virtuti Militari.

W roku 1940 Wacław Rejmak wstąpił do Związku Walki Zbrojnej w placówce w Jastkowie pod Lublinem. Był dowódcą oddziału partyzanckiego i prowadził aktywną działalność sabotażowo-dywersyjną w okolicach Lublina. W roku 1943 został przeniesiony do obwodu Łuków AK, gdzie objął dowództwo nad oddziałem partyzanckim KEDYW-u AK (kierownictwo dywersji). Wówczas otrzymał awans na stopień porucznika, a wkrótce został po raz drugi odznaczony Krzyżem Walecznych. W tym okresie zorganizował Szkołę Podchorążych w Baczkowie. W czerwcu 1944 roku objął naczelne dowództwo nad oddziałami KEDYW-u połączonymi z oddziałem leśnym w Jacie k. Stoczka Łukowskiego. Gdy powstał oddział partyzancki I Batalionu 35. P.P. Armii Krajowej obwodu Łuków, okręg Lublin, Wacław Rejmak otrzymał wówczas awans na stopień kapitana. Głównym miejscem stacjonowania miejscowych żołnierzy AK był obóz w lasach Jaty, sąsiadujących ze wsiami Jagodne, Róża i Żdzary. Ten niedostępny dla okupanta obóz urósł do rangi symbolu wolnej Polski. Tutaj na początku 1943 roku został zlokalizowany oddział Kedywu (Kierownictwa Dywersji AK) do zadań specjalnych. Trzecim i ostatnim dowódcą tego oddziału został wiosną 1943 roku por Wacław Rejmak, legendarny w tych stronach „Ostoja”. Partyzantów w rejonie Stoczka Łukowskiego nazywano kasantami. W Jacie przygotowywał oddział w sile 350 (wg innych źródeł 300) żołnierzy do akcji „Burza” i wykonywał liczne akcje bojowe przeciwko okupantowi hitlerowskiemu. W końcowych dniach lipca 1944 roku wyprowadził cały oddział z bazy w Jacie i zorganizował nową konspirację przeciwko okupantowi sowieckiemu. Jednocześnie został mianowany przesz Komendę AK okręg Lublin komendantem AK obwodu Łuków. Został więc ostatnim komendantem obwodu Łuków AK i organizacji Wolność i Niezawisłość (WiN). Od sierpnia 1944 roku prowadził walkę samoobronną przeciwko NKWD. W czerwcu 1945 roku został aresztowany w Stoczku Łukowskim. Po aresztowaniu Wacława Rejmaka jego brat, Julian, również żołnierz AK, w poczuciu zagrożenia zbiegł do Szwecji, gdzie pozostał do końca życia. Siostrzenica obu braci, pani Barbara Mańko, z goryczą mówi, że po tej ucieczce większość dorosłych, bliższych i dalszych członków rodziny obu partyzantów została aresztowana.

W lipcu Wacław został zwolniony i ujawnił się z całym oddziałem jako dowódca WiN. Jednocześnie prowadził rozmowy z władzami w celu zorganizowania opieki i warunków bytowych dla swych żołnierzy w nowej rzeczywistości. Dnia 18 października 1945 roku Wacław Rejmak został w zasadzce podstępnie zabity wraz ze swym adiutantem por. Mieczysławem Kańskim, pseud. „Czeczot” przez funkcjonariuszy UB w miejscowości Bogucin w gminie Garbów. Pochowano ich w rodzinnym grobie Rejmaków na cmentarzu w Motyczu. W roku 1984 Wacław Rejmak, pseud. „Ostoja” został pośmiertnie awansowany do stopnia podpułkownika przez Prezydenta Rzeczypospolitej na Uchodźstwie.

Biografia Wacława Rejmaka, żołnierza, z racji trudnych czasów, w jakich przyszło mu żyć i walczyć, jest krótka, zwięzła, a często obfituje w celowe luki lub niedomówienia. Odeszli już ludzie jego pokolenia i pozostały tylko raporty wojskowe i archiwa ubeckie. Dlatego trudno dziś o szczegóły z życia tego młodego 28-letniego żołnierza. W pamięci swoich żołnierzy pozostał wzorem polskiego żołnierza i wielkiego patrioty. Wielką estymą cieszy się w społeczeństwie Stoczka Łukowskiego. Podkomendni żołnierze i społeczność lokalna dla zachowania pamięci o swym bohaterskim dowódcy zbudowali symboliczny grób na cmentarzu w Łukowie, pomnik w Stoczku Łukowskim, a jedną z ulic w Stoczku nazwano jego imieniem. Szkoła podstawowa we wsi Jedlanka, znajdująca się w pobliżu kompleksu leśnego Jata, gdzie stacjonowali kasanci, przybrała imię W. Rejmaka „Ostoi”. Towarzystwo Przyjaciół Stoczka oraz Komitet Obchodów 450-lecia Praw Miejskich Stoczka Łukowskiego uhonorowało legendarnego dowódcę tomikiem wierszy autorstwa jego żołnierzy „Pożegnanie z Jatą” (1996). W miejscu zabójstwa dowódcy żołnierze ufundowali pomnik obelisk z tablicą, upamiętniający śmierć obu żołnierzy, gdzie co roku w tę bolesną rocznicę uczestniczą z pocztami sztandarowymi we mszy św. w ich intencji w Garbowie, a potem składają tu kwiaty. W tym roku - z racji przypadającej 24 września 90. rocznicy urodzin Wacława Rejmaka - żołnierze, przedstawiciele władz, społeczeństwo ostatniej placówki, Garbowa oraz Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Jastkowskiej wezmą udział w uroczystościach rocznicowych, które odbędą się w Stoczku Łukowskim, Garbowie, Bogucinie (gm. Garbów) i na cmentarzu w Motyczu (gm. Konopnica). Relacje z tych uroczystości przedstawimy Czytelnikom naszej strony internetowej.

Opracowała Maria Kopycińska-Lehun


Na postawie: A. Budzyński (wstęp), Pożegnanie z Jatą, Stoczek Łukowski 1996; Rok pierwszy. Powstanie i działalność aparatu bezpieczeństwa publicznego na Lubelszczyźnie (lipiec 1944-czerwiec 1945), wstęp Sławomir Poleszak, IPN, Warszawa 2004 oraz rozmów z panią Barbarą Mańko. Fotografie pochodzą z archiwum rodzinnego pani Barbary Mańko oraz autorstwa MK-L i H. Stępniak

O gminie Linki

Gmina Jastków

Woj.lubelskie
Powiatlubelski
Rodzaj gminywiejska
Pow.113,76 km²
Liczba sołectw25
Liczba ludności11 999
Gęstość zalud.105,5 osób/km²
Nr. Kierunkowy81
Odwiedzin: 1327942
Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Jastkowskiej 2007
Al. Warszawska 43 21-002 Jastków
Strony WWW, Lublin - Wykonanie: Left, Yak